XXI Əsr Təhsil Mərkəzinin sədri, fəlsəfə elmləri namizədi Etibar Əliyev «Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatları» kitabının ikinci nəşrini tamamlamaq üzrədir. Müəllif 1982-ci ildə ədəbiyyat sahəsində Nobel mükafatına layiq görülmüş Kolumbiya yazıçısı Qabriel Qarsiya Markesin «Dünyada ən yaxşı iş» essesinin oxucular üçün maraqlı olacağını nəzərə alıb qəzetimizə göndərib.   

Davamı...

 («Media forum» ədəbiyyat adamları arasında keçirdiyi sorğunu və Jan-Mari Lö Klezio haqda geniş məlumatı təqdim edir)

Davamı...

Davamı...

İnsan taleləri ensiklopediyasını yaradan sənətkarın kimliyi hələ də mübahisələr doğurur
İndiyədək Verona qəbristanlığında soruşanlara Cülyettanın dəfn olunduğu qəbri, daha doğrusu sərdabanı göstərirlər. Skeptiklər deyir ki, Romeo və Gulyetta olmayıb və bütün bunlar Şekspirin fantaziyasının məhsuludur. Amma hər il minlərlə turist bu sərdabanı tapıb onu çiçəklərə qərq eləyir. Bu o deməkdir ki, Şekspir bəşəriyyətin ürəyinə yol aça bilib. Yeri gəlmiş, Dante «İlahi komediyası»nda Montekki və Kapuletti nəsillərinin adını çəkir. Ola bilər ki, belə əfsanə həqiqətən də olub…
Merin oğlu
Şekspir Stratford şəhərciyində anadan olub. Onun dəqiq doğum tarixi məlum deyil. Amma Müqəddəs Üçlük kilsəsində 26 aprel 1564-cü ildə xaç suyuna çəkilməsi barədə yazı var. Onun atası Con Şekspir kifayət qədər imkanlı sənətkarlardan olub. Əlcəkçi və sələmçi olaraq bir qədər var-dövlət toplamışdı. Arabir ictimai vəzifələrə də seçilirdi.

Davamı...

Kultaz.com sayti - “Tərcümə Həftəsi”

Yazıq qızcığaz Syuzən Rid yetim qalmışdı. O, Berçetlər ailəsində yaşayırdı. Deyilənə görə bu ailənin iki və ya üç uşağı da vardı. Syuzən isə ya onların doğmaca qardaşı qızı, ya əmi uşağı, ya da ki, yaxın qohumuydu. Belə hallarda olduğu kimi bu ailənin başçısı

Davamı...

Məşhur Rusiya yazıçısı və dissidenti Aleksandr Soljenitsın vəfat edib.
A. Soljenitsın bazar günü Moskva vaxtı ilə saat 23.45-də öz evində dünyasını dəyişib. Ölümə kəskin ürək çatışmazlığı səbəb olub.
A. Soljenitsın 1918-ci ildə Kislovodsk şəhərində anadan olub. Rostov Universitetinin fizika-riyaziyyat, Moskva Fəlsəfə İnstitutunun tarix və ədəbiyyat fakültələrini bitirib. Böyük Vətən Müharibəsində iştirak edib. 1945-ci ilin fevralınadək döyüşərək kapitan rütbəsinə qədər yüksəlib. Ancaq bir dostuna

Davamı...

Özü haqqında: «Az yazır, amma çox içir. Amma heç içməsə çoxdan gülləni başına çaxmışdı» Avrotəmir evlərimizi tam zəbt eləməmşdən xeyli əvvəl onun portreti ziyalıların evində divardan asılardı. Ciddi sifətində dərin qırışları olan, ağ saqqallı adam boğazacan düymələnmiş gödəkçə geyib və gülümsəyir. Hemenquey artıq çoxdan yoxa çıxmış dövrün, azdanışan kişilər və vəfalı qadınların dövranının simvolu idi. İnqilabi fikirləri əlində bayraq eləmiş 60-cılar hücuma keçən kimi, bu portreti anbarlara və çardaqlara atdılar. Qəhrəmanlıq, ideoloji məqsədlər,

Davamı...

Tərcüməçi: Samir BULUT

İntihar edən şəxsin psixoloji vəziyyətini hələ heç kim dəqiq təsvir etməyib. Bu, ehtimal ki, özünü öldürən adamın heysiyyətsiz olmağı, ya da bu adama olan marağın kifayət qədər olmaması ilə bağlıdır. Fikrimcə, məni intihar etməyə sövq edən səbəbləri açıqlamasam yaxşı olar. Renye, hekayələrinin birində intihar edən adamı təsvir edir. Onun qəhrəmanı özünü niyə öldürdüyünü bilmir. Qəzetlərin üçüncü səhifəsindəki məqalələrdə buna vadar edən müxtəlif səbəblərlə rastlaşa bilərsən: maddi çətinliklər, xəstəlik və ya mənəvi əzab. Lakin, mən öz təcrübəmdən bilirəm ki, bunlar heç də əsas səbəb deyil, yalnız ona aparan yollardır. Renye deyir ki, intihar edən şəxs bunu niyə etdiyini özü də bilmir. Bizim hərəkətlərimizi müəyyənləşdirən mürəkkəb səbəblər var. Ancaq mənə gəldikdə, bu səbəb - məni bürüyən anlaşılmaz həyəcandır. Gələcəyimə görə keçirdiyim anlaşılmaz həyəcan. Ola bilər ki, mənim sözlərimə

Davamı...

Yəqin ki, iyirminci yüzilin siyasət nəhənglərindən olan Uinston Çörçilin ədəbiyyat üzrə Nobel Sülh mükafatı alması çoxlarımız üçün sürpriz olacaq. Məsələ burasındadır ki, 1953-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı məhz Çörçildir. Mükafat ona «tarixi və bioqrafik əsərlərini yüksək sənətkarlıqla qələmə aldığına, yüksək insani dəyərləri müdafiə edən parlaq natiqlik məharətinə görə» verilmişdi.

İsveç Akademiyasının üzvü P.S.Sivers öz çıxışında «Çörçilin siyasi və ədəbi nailiyyətləri o qədər nəhəngdir ki, onu hətta Sezarla və Siseronla müqayisə etmək olar» demişdi. Çörçilin parlaq çıxışları hətta onun kitablarını da geridə qoyurdu. Otuz ildən sonra onun həmyerlisi Uilyam Qoldinq deyirdi: «Çörçil Nobel mükafatını şücaət və yenilməzlik timsalı olan coşğun ifşaedici həcvlərinə görə almışdı…

Davamı...

Mən müharibədən yalnız 1950-ci ilin yazında qayıtdım və gördüm ki, şəhərdə tanıdığım adam qalmayıb. Xoşbəxtlikdən mənə valideynlərimdən bir az pul qalmışdı. Şəhərdə bir otaq kirələdim, bütün günü çarpayıda uzanıb siqaret çəkdim, gözlədim, ancaq nə gözlədiyimi özüm də bilmədim. İşləməyə həvəsim yox idi. Sahibəyə pul verirdim, o da mənə lazım olan şeyləri alır, xörəyimi də bişirirdi. Hər dəfə qəhvəni və ya yeməyi otağıma gətirəndə o qədər qalırdı ki, axırda bezirdim. Oğlu Kalinovka adlanan bir yerdə ölmüşdü və o, içəri girən kimi məcməyini stolun üstünə qoyub evin alaqaranlıq küncündə olan çarpayıma tərəf gəlirdi. Mənsə həmin çarpayıda uzanıb bütün günü özüm üçün mürgü döyürdüm, siqareti divara sıxıb söndürürdüm. Ona görə də divar bütün çarpayı boyu qapqara ləkələrlə dolu idi. Sahibənin rəngi solğun, özü də arıq idi və gözümü açıb onun bu sifətini görəndə qorxurdum. Əvvəlcə elə bilirdim ağlını itirib, çünki iri gözləri par-par yanırdı və həmişə də məndən oğlunu soruşurdu:
–Dəqiq bilirsiniz ki, onu tanımırdınız? O yerin adı Kalinovkadır.Orda olmamısınız?

Davamı...

E-mənbə: http://kultaz.com/2008/04/23/oktavio-paz-seirler/

Çevirən: Güntay Gəncalp

1914-ü ildə Meksikada dünyaya gəldi. 17 yaşından yaradıcılığa başlayan Paz 1990-cı ildə Nobel ödülü aldı. 1998-ci ildə Xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.

Söz və azadlıq

Oranın uzaqlığında
sınırların, ayların bitdiyi oranın uzaqlığında
Sənsizliyin başladığı yerdən

Davamı...

Bu yazıçını vətənində bir o qədər sevmirlər

Bu ilin əvvəlində Türkiyədə “Ergenokon” adlı gizli təşkilatın ifşa olunmasından sonra onun hədəf seçdiyi şəxslərin siyahısı açıqlandı. Gələcək qurbanlar arasında bir “Nobel” mükafatı laureatının da adı var idi: məşhur yazıçı Orxan Pamuk. 2006-cı ildə ədəbiyyat üzrə “Nobel” mükafatına layiq görülən Pamuk bu yüksək mükafatı almış ilk Türkiyə vətəndaşı olmaqla yanaşı, “Nobel” laureatıkimi ən gənc iki nəfərdən biri kimi tarixə düşdü. Onun 46 dilə tərcümə olunmuş kitabları 100-dən artıq ölkədə yayımlanıb. Yazıçılıqdan başqa heç bir sənətlə məşğul olmayan və postmodern roman yazarları arasında yer alan Pamuk 2005-ci ildə “Prospect” jurnalı tərəfindən dünyanın 100 intellektual şəxsi arasında göstərilib, 2006-cı ildə isə “Time” jurnalı tərəfindən dünyanın ən təsirli 100 nəfərindən biri seçilib.

Davamı...

Tərcümə: Mirmehdi Ağaoğlu. Lit.az saytının təqdimatı

   O dondurma kafesinin ilk sıralarındakı  stollarından birinin arxasında  əyləşmişdi. Və mən əmin idim ki, bu ömrüm boyu rastlaşdığım kifir qadınların ən kifiridir. Şlyapasız idi – ilk anda onun bu cür qəribə, xariqüladə kifirliyi məni  necə sarsıtdı, karıxdırdısa, hətta mənə elə gəldi ki, çətin ki, şlyapa nəyisə dəyişə bilər – uzun, iri yaşıl güllü meydan oxurcasına sadə biçimli libasda o həqiqətən də kifir görünürdü. O qədər kifir ki, hətta tanışım həkim Armando Solano belə onu aşkar maraqla gözdən keçirməkdən çəkinməzdi, bəlkə  lap stolunun kimsə tərəfindən tutulmadığını düşünərək onunla əyləşərdi də. 
    Amma onun kifirliyi nifrət dolu nəzərlərlə seyr etməyə hazır olduğumuz  qadınları belə ötüb keçmişdi, adət etdiyimiz həddi aşmışdı,. Görünür, kifirliyin bütün düşünülən sərhədləri pozulduqda o heç gözlənilmədiyimiz anda  məlahətli, cəzbedici olur.

Davamı...

   15 noyabr 1938-ci il. Bu tarix indiyədək yadımdadır. Həmin gün Vladimr Nabokov Parisdə onun şərəfinə təşkil olunmuş gecəyə gəlmişdi. Tədbirdəkilər "Sirin" təxəllüslü 33 yaşlı bu rus mühacirini-artıq bir neçə əsərilə oxucuları ovsunlamış yazıçını görmək üçün əldən-ayaqdan gedirdilər. Nəhayət Sirin iti addımlarla özünü zala yetirdi: ucaboylu, genişalınlı birisiydi; Peterburq gənclərinə xas bir ədayla mikrafona yaxınlaşdı, iştirakçıları salamlayıb şeir oxumağa başladı. İndi hansı şeirləri oxuduğu xatirimdə deyil, o zaman mən onun sifət cizgilərini seyr edə-edə xəyallara dalmışdım. Hiss edirdim ki, Kembricdə keçirdiyi ilər onu əməlli-başlı rəndələyib, Berlin illərisə ona qəribə bir görkəm verib. Çoxları onun şeirlərinə qulaq asmaq əvəzinə əynindəki əcaib makintoşa baxırdı; Parisdə kim belə geyinir? Qəribə adamış bu Nabokov.

Davamı...

 Tərcümə: Nəriman Əbdülrəhmanlı (Lit.az saytının təqdimatı)

     - Şamı yandır, - qaranlıqda kiminsə səsi gəldi.
    Dərin sakitliyi yalnız yanında uzanan adam heç cür yuxuya gedə bilməyəndə həmişə eşitdiyin o anlaşılmaz xaşıltılar pozurdu.
   - Şamı yandır, deyirəm, - elə həmin səs inadla təkrar elədi. Səsdən aydın oldu ki, kimsə çevrildi, adyalı üstündən atıb qalxdı – saman xışıldadıı, nəfəs indi hardansa yuxarıdan eşidilirdi.
   - Hə, nə oldu? – yenə həmin səs səbirsizliklə soruşdu.
   - Leytenant həddən artıq ehtiyac olmasa, işığı yandırmamağı əmr elədi, - daha cavan səs çəkinə-çəkinə cavab verdi.
   - Sənə yandır deyirlər, burnufırtıqlı yaramaz! – yaşca böyük xırıldadı.
   İndi  artıq hər ikisi də ayaqüstə durmuşdular, başları demək olar, yanaşıydı, nəfəslərisə kəsilmişdi.

Davamı...