Dino Buttsati (1906-1972) yaradıcılığının ilk dövründə İtaliyanın ən mötəbər qəzetlərindən biri olan "Korriere della Sera"nın müxbiri kimi tanınırdı. Onun yüksək jurnalist peşəkarlığı ölkənin ictimai-siyasi dairələrində danılmaz bir nailiyyət kimi qəbul edilsə də, son zamanlar adının ən görkəmli italyan yazıçıları ilə bir sırada çəkilməsi, artıq, XX əsr İtaliya ədəbiyyatının yeni uğuru sayılmalıdır.
D.Buttsati yaradıcılığını XX əsrin əvvəlləri məşhur Avtsriya ədibi Kafkanın "səthi əksi" kimi qələmə verən bir sıra tənqidçilərin əsassız təqiblərinə baxmayaraq, onun ədəbi irsi bu gün də tam ləyaqəti ilə yaşayır və öz yüksək qiymətini təsdiqləməkdə davam edir.

دانيشدي بير-بيرييله، دوردو اونلار.
دئديلر: اول حرامي بو کيشيدير
اؤزونو مين اره وورماق ايشيدير.
قاتيندا بونلارين گور ساز وار ايدي،
گؤل ايچينده چوخ اؤرده ک، قاز وار ايدي.
ايگيت آيدير کي، قيزي گيزله يه ليم،
حرامي`يي ياليقيز گؤزله يه ليم.
گليب سؤيله رسه جنگه دوروشاليم،
اونونلا جنگ ائده ليم، ووروشاليم.
نئچون اوز دؤنده ره ليم بير کيشيدن،
نه دئييسه ر بيزي، آيدين ائشيده ن.
اؤنوردو [اوتوردو؟] مسکنتله، سؤيله يه ليم
بجيت اولور ايسه، جنگ ائيله يه ليم.

كيتابين آدي احمد-ي حرامي اولسا دا؛ اونون آنا قونوسو، گول اندام آدلي اردملي، اؤزوئريلي، آلچاق كؤنوللو و عئيني حالدا سون درجه اوسلو و سويوق قانلي گنج بير قيزين باشيندان گئچه نلردير. اثر، گول اندام`ين وئردييي ياشام ساواشي، ايچ دونياسي، اوموت و قورخولاريندان كسيتلر و يانسيمالاردان اولوشور. دستان اؤزه لليكله گول اندام`ين چئوره سينده كي ارككلرله (آتاسي "شهنشاه"، اونو اؤلدورمه يه قالخيشان "احمد حرامي"، ياشاميني قورتاران "خوجا روستم" و اري "گول افروخ شاه") اولان ايليشگيلريني باشاريلي و اؤزگون بير شكيلده سرگيله يه بيلمه سي باخيميندان، اولدوقجا ايلگي چكيجي و ده يه رليدير.
سؤزوموز

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev cənablarının məlum sərəncamlarına uyğun olaraq "Şərq-Qərb" nəşriyyatında nəşr olunmuş 120 kitabın elektron variantlarını oxuculara təqdim edirik...

Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı

Dünya Uşag ədəbiyyatı

Ədəbiyyat Antologiyası

Klassik Azərbaycan ədəbiyyatı
Azərbaycan xalq ədəbiyyatı
Lüğət və ensiklopediyalar

Poetik tərcümə: Tələt Əyyubov

E-mənbə: http://www.azyazar.com/?p=79  

Ölümmü, qalımmı? Sual budur, bu…
Taleyin dəhşətli zərbələrinə
Müti bir qul kimi dözümmü, yoxsa
Üsyanmı qaldırım silahlanaraq?
Ya qələbə çalım, ya həlak olum?
Ölmək! Hər bir şeyi tamam unutmaq.
İnsan ürəyinin min bir dərdinin,
Min bir əzabının, intizarının,
Ağır zəncirini qırıb qurtarmaq

Mən müharibədən yalnız 1950-ci ilin yazında qayıtdım və gördüm ki, şəhərdə tanıdığım adam qalmayıb. Xoşbəxtlikdən mənə valideynlərimdən bir az pul qalmışdı. Şəhərdə bir otaq kirələdim, bütün günü çarpayıda uzanıb siqaret çəkdim, gözlədim, ancaq nə gözlədiyimi özüm də bilmədim. İşləməyə həvəsim yox idi. Sahibəyə pul verirdim, o da mənə lazım olan şeyləri alır, xörəyimi də bişirirdi. Hər dəfə qəhvəni və ya yeməyi otağıma gətirəndə o qədər qalırdı ki, axırda bezirdim. Oğlu Kalinovka adlanan bir yerdə ölmüşdü və o, içəri girən kimi məcməyini stolun üstünə qoyub evin alaqaranlıq küncündə olan çarpayıma tərəf gəlirdi. Mənsə həmin çarpayıda uzanıb bütün günü özüm üçün mürgü döyürdüm, siqareti divara sıxıb söndürürdüm. Ona görə də divar bütün çarpayı boyu qapqara ləkələrlə dolu idi. Sahibənin rəngi solğun, özü də arıq idi və gözümü açıb onun bu sifətini görəndə qorxurdum. Əvvəlcə elə bilirdim ağlını itirib, çünki iri gözləri par-par yanırdı və həmişə də məndən oğlunu soruşurdu:
–Dəqiq bilirsiniz ki, onu tanımırdınız? O yerin adı Kalinovkadır.Orda olmamısınız?

E-mənbə: lit.az

Tərcümə: Ülvi Bünyadzadə

   Missis Forresterin ilk detektiv hekayəsi olan "Axilles abidəsi" nəşr olunanda o, artıq əlli yeddi yaş kimi mötəbər bir sinnə çatmışdı və əsərlərinin sayı xeyli vardı. Lakin onun böyük istedadı hələ də sadə oxucular üçün kəşf olunmamış qalırdı, bunun isə səbəbi ondan ibarət idi ki, tənqidin onun əsərlərini yüksək qiymətləndirməsinə baxmayaraq, kitabları yaxşı alınmırdı. Missis Forrester siyasətlə çox dərindən maraqlanırdı və hətta Parlamentə üzv olmaq barədə də düşünürdü, lakin onun yeganə çətinliyi onda idi ki, hansı partiyanı seçməyi özlüyündə heç cür müəyyənləşdirə bilmirdi. Onun şənbə günləri təşkil etdiyi məclislərə düşməyə çoxları can atırdı, amma

E-mənbə: http://www.lit.az 

Tərcümə: Günel Eminli

- Ah dostum, bu qadınlar necə də ifritədirlər.
- Niyə belə?
- Başıma oyun açıblar.
- Sənin?
- Hə də, mənim.
- Biri yoxsa, bir neçəsi?
- İki qadın.
- İkisi birdən?
- Hə.
- Nə oyundu o elə?

Lit.az saytının təqdimatında

 Tərcümə: Beydulla Musayev

     İyulun başlanğıcında, ikindi vaxtı, cavan bir oğlan S. dalanında kirayənişinlərdən tutduğu xırdaca otağından küçəyə çıxıb, ağır-ağır, sanki tərəddüd içində K. körpüsünə  sarı getməyə başladı; hava çox isti idi. Pilləkənlərdən enəndə o, mənzil sahibəsinin gözündən müvəffəqiyyətlə yayına bilmişdi. Onun otağı beşmərtəbəli, hündür bir evin taxtapuşu altında idi və otaqdan daha çox şkafa oxşayırdı. Bu otağı o elə kirayə etmişdi ki, naharı da, ev işləri də mənzil sahibəsinin üstündə idi. Ev sahibəsinin mənzili isə bir pilləkən aşağıda yerləşirdi;

ДОКУМЕНТЫ

Lit.az saytının təqdimatında

 Tərcümə: Hamlet Qoca

     Beş dost təzəcə nahar edib qurtarmışdı. Onların beşi də yüksək cəmiyyətə mənsub, varlı adamlardı; üçü evlənmişdi, ikisi isə hələ subay idi. Dostlar hər ay görüşür, gənclik illərini yadlarına salırdılar. Nahardan sonra söhbət edirdilər. Onlar əvvəlki kimi səmimi idilər, birlikdə vaxtları xoş keçirdi, bır yerə toplaşdıqları axşamları ömürlərinin ən yaxşı çağı hesab edirdilər. Hər şeydən danışırdılar, parisliləri maraqlandıran, əyləndirən her şeydən.
    Bütün başqa salonların əksəriyyətində olduğu kimi onlar da səhər qəzetlərindəki yazılardan başlayıb söhbəti uzadırdılar.

Bütün dünya ədəbiyyatına xas olan bir həqiqət var: böyük sənətkarlar özlərindən qabaq yaşayıb-yaratmış ustadların əsərlərini diqqətlə araşdırmış və öz təcrübələrində onlardan yararlanmışlar. Şərq ədəbiyyatında isə bu bir ən'ənə halını almşdır. Şərqdə hətta böyük bir təqlidçilik məktəbi də fəaliyyət göstərmişdir. Gənc şairlərə, hələ həvəskar kimi qəbul edilənlərə özlə-rindən qabaq yetişmiş böyük sənətkarlann məşhur əsərlərini təqlid etmək tövsiyə olunmuşdur. Dahi Füzulinin özü də Niza-midən, Hafizdən, Əlişir Nəvaidən, Nəsi-midən bir çox şeylər öyrənmişdir. Bəlkə elə sənətin sklərini belə böyük şairlərin əsərlərindən əxz etdiyi üçündür ki, Füzuli, fitri iste'dadmın gücü ilə özündən sonra gələn şairlərin yoluna indiyə qədər işıq sa-çır. Şairləri həm də onlann əsərlərini yaz-dıqlan dil yaşadır. Dillər isə, mə'lum ol-duğu kimi, zaman keçdikcə müəyyən də-yişikliklərə uğrayır. Füzulinin böyüklüyü, zənnimizcə, bir də ondadır ki, o, dilin ən müxtəlif səbəblər üzündən keçirdiyi də-yişmə dalğalannı aşa bilən nadk şəxsiy-yətlərdəndir.

Mövlanəsevərlərə kiçik bir hədiyyə

Daha öncə mövlanəsevərlər üçün böyük mütəfəkkir Mövlanə Cəlaləddin Ruminin məşhur «Məsnəvi»sinin 5-ci cildində yer alan bir hekayəni tərcümə edərək, bu böyük insanın düşüncələrindən bəhrələnən insanlara təqdim etmişdik. Bu dəfə də “Məsnəvi”dən başqa bir hekayəni oxucularımıza təqdim edirik. 

      

Zahidin arvadı

Sabit yer üzü, sabit,
Göylərsə qübbə-qübbə...
Sənsən,ey uca Xaliq!
Hökm edən hər səbəbə...

Dəniz qurundu boğmaz,
Quru udmaz dənizi...
Fırtınalar içində
Qoruyan Sənsən bizi...

Tərcümə: Hamlet Qoca     

Qoca antikvarçının dükanda Rafaelə dediklərindən
                           ("Üzlük dəri" romanından bir parça)

     "İnsan ömrünün böyük bir sirrini qısa söhbətlə sizə açıram. İnsanın instinktlə həyata keçirdiyi iki məşğuliyyət onu üzür və həyat işığını söndürür. Ölümə aparan bu iki səbəbin hər cür forması ikicə fellə ad tapır: "İstəmək" və "Bacarmaq". İnsan fəaliyyətinin bu iki adı arasında başqa bir ifadə də var və ağıllılar ondan istifadə edir. Mən də öz uzunömürlülüyümə görə ona borcluyam. "İstək" bizi yandırır, "bacarıq" məhv edir, lakin “bilik”  bizim zəif vücudumuza daimi bir dinclik gətirir. Beləliklə, məndəki istək, yaxud arzu artıq ölüb, onu şüur öldürüb; hərəkət, yaxud bacarıq isə mənim əzalarımın təbii funksiyası ilə həll olunub.

Giriş

İzzətli və mehriban qardaşlarım, hüzuruna böyük ehtiramla, Nəvvab Mir Möhsün mərhum Hacı Seyyid Əhməd Ağamirzadə Qarabağinin oğlu ərzi-əhval edir ki, bu vaxtlar, yəni hicri 1323-cü (miladi 1905) ildə Qafqaz vilayətində və bir para xarici ölkələrdə ermənilərlə müsəlmanlar arasında baş vermiş iğtişaşların və qırğınların bir parasını müxtəsər şəkildə yadigar qalmaq üçün Azərbaycan türkisində qələmə aldım.

Əvvəla, bunu bilmək lazımdır ki, Qafqaz vilayətləri müsəlman padşahlarına, ələlxüsus, İran şahlarına tabe olub. Elə ki, Qafqaz vilayətlərində, o cümlədən, Azərbaycanda ayrı-ayrı xanlıqlar yaranaraq İran tabeliyindən çıxdılar, bu zaman, yəni hicri 1161-ci (miladi 1748) ildə Pənah xan Bayatda bir qala tikdirdi.

Knut Hamsun (1859 - 1952) - Norveç yazıçısı. Nobel mükafatı laureatı(1920). "Aclıq", "Misteriya", "Pan", "Viktoriya " romanları, "Qürub şəfəqi " trilogiyası və s-nin müəllifidir. İkinci dünya müharibəsi illərində faşistlərlə əməkdaşlıq etmiş, müharibədən sonra vətən xaini kimi mühakimə edilmişdir. Hamsun Qafqaza səyahət edərkən Bakı və Ağstafada olub və "Nağıl diyarında" adlı yol qeydləri yazmışdır. 
        
     
     I          
     
     Bunu şəxsən mən özüm yazmışam. Ürəyimi boşaltmaq üçün. Özü də bu gün . İşimi də, həyatımın sevincini də itirdim. Hər şeyimi itirdim. İşlədiyim yer isə "Maksimilian" kafesi idi.   

Rotterdamlı Deziderius Erazmus (1469-1536) - Hollandiya - Şimal İntibaıhının görkəmli nümayəndəsi, zəmanəsinin məşhur latındilli yazarı və alimi idi.

Onun  "Axmaqlığın tərifi" kitabı Avropa ictimai-mədəni fikir tarixində xüsusi yeri var: Rable, Volter, Servantes kimi sənətkarlar məhz bu əsəsrdən təsirlənmişlər...

Latın dilindən tərcümə edəni: Cəmşid CƏMŞİDOV

	Müəllifin ön sözü 1509-cu il

"Alatoran" dərgisi təqdim edir 

2004-cü ildə məşhur fransız yazarı, dramaturqu və filosofu Jan Pol Sartrın anadan olmasının 100 illiyi tamam oldu. Bir neçə il öncə «Alatoran» Sartrın klassik əsərlərindən sayılan «Herostrat» hekayəsi ilə öz sadiq oxucularını «Ədalət» qəzetinin səhifələrində tanış etmişdi. Bu çeviri ekzistensializm sənət cərəyanının ən tanınmış nümayəndəsinin bütün dünyada geniş miqyasda qeyd olunacaq yubileyinə həsr olunur.

Hekayə

Bizi divarları ağardılmış geniş otağa itələyib saldılar. Güclü işıq şüası qamaşdırdığından gözlərimi qıymalı oldum. Bir qədər sonra masa, onun arxasında oturub kağızlarla əlləşən dörd mülki geyimli adam qarşımda peyda oldu. Digər dustaqlar bizdən bir az aralı dayanmışdılar. Onlardan çoxusunu tanıyırdım, yerdə qalanlar isə, görünür, gəlmələr idi. Önümdə biri-birinə çox bənzəyən iki nəfər sarısaçlı, dəyirmi başlı adam görəndə onların fransız olduğunu təxmin etdim. Nisbətən alçaqboylunun tez-tez şalvarını yuxarı çəkməsindən onun əsəbiliyini sezmək çətin deyildi.

Frederiko Qarsia Lorka  (1898-1936)

      İspan şairi və dramaturqu     

     Şair 5 iyun 1898-ci ildə Qranada yaxınlığında, Əndəlis əkinçilərinin ailəsində dünyaya gəlib. Uşaqlıq çağından rəngkarlığa maraq göstərib, musiqiylə məşğul olub. Yeniyetməlik dövründə isə şeir yazaraq yerli kafelərdə onları deklamasiya edirdi.
     Gənc Frederiko Qranada Universitetində ali hüquq təhsili aldığı müddətdə Kastiliyaya səfərinin (1918) təəssüratı altında yazdığı nəsr əsərlərindən ibarət kitab dərc etdirir. 1919-ci ildə isə Madrid Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinə keçir. Burada teatr tamaşaları təşkil edir, öz şeirlərini geniş auditoriyalar qarşısında oxuyur. Həmin ərəfədə onun adı Salvador Dalinin, Luis Bunyelin, Rafael Albertinin də daxil olduğu «27-ci nəsil» sənət qrupunun tərkibində daha çox hallandırılır.

Fars və urdu dillərindən çevirən: Afiq HÜSEYNBƏYLİ

FARS DİLİNDƏN QİTƏLƏR

      O kəslərdən deyiləm ki, əqidəmi

      Kimlərinsə fəsadından həras edəm.

      Bacarmaram nəsihət və moizlərlə

      Aləmləri mən də xudaşünas edəm. 

     

İngiliscədən çevirən: Camal ZEYNALOV

Bar adamla dolu idi. Səndi Veskotun qarşısında iki kokteyli qoyul-muşdu. O, saatına baxdı, özündə aclıq hiss etdi. O, şam yeməyini saat onun yarısında yeməyi tapşırmışdı. İndi isə saat ona qalırdı. Yeva Baret həmişə gecikirdi. Və o bunu da bilirdi ki, saat on birin yarısından əvvəl yemək üçün heç bir şey tapmaq olmayacaqdı. Bu vaxt başqa bir adam bara daxil oldu. Səndi onu salamladı.

      - Salam, Kotman. Bir şey içəcəksinizmi?

      - Məmnuniyyətlə, cənab.