E-mənbə: www.Lit.az 

Tərcümə: Hamlet Qoca

     - Deməli “Salam qüssə” çıxdı və az vaxtda şöhrətiniz hər yerə yayıldı, şəkillər, müsahibələr…

   - “Salam qüssə” çap olunanda on səkkiz yaşım vardı. Şəkilçəkənlərdən və mənə verilən suallardan hürkürdüm. Onların hamısı məndən lətifə soruşurdular. Necə yəni lətifə?! Lətifəni belə ayaqüstü danışmazlar. Axşam yığıncağında, dostlar arasında bəlkə də danışmaq olar. Amma orada! Cavabında “Lətifə bilmirəm” deyə ağzıma su alıb durardım. Lal olardım. Onda uydurdular ki, guya mən qəmginəm. Səhv edirlər. Lətifə danışsaydım, deyib-gülən olacaqdım…

“Çağdaş ədəbi mühitimizdə çox ciddi savadsızlıq mövcuddur və bu çox pisdir”

Mayın 13-də Baş nazirin müavini, xalq yazıçısı Elçinin 65 yaşı tamam olur.

- Hər yubiley insanın bir növ özü ilə hesabatı deməkdir. Bu baxımdan, Siz 65 yaşın hesabatına hazırsınızmı?
- Əslində, bu 65 rəqəmindən heç xoşum gəlmir, amma əlbəttə, vaxt öz işini görür. Mən bu yaşa qətiyyən yubiley kimi baxmıram. Amma hər ildönümünün də yekun olması bir həqiqətdir. Mən də gördüyüm və görmək istədiyim işlər haqqında düşünürəm və son bir ilin hesabatın aparanda yazı-pozu baxımından ömrümün bu ilindən razıyam. Bu bir ildə 3 pyes yazdım, onlardan biri - “Arılar arasında” Akademik Milli Teatrda tamaşaya qoyuldu, ssenarim əsasında çəkilən “Hökmdarın taleyi” filmi tamamlandı. Bu 65 ildə

Эдуард Багиров: «Если бы я действительно полностью описал все то, что с чем сталкиваются типичные азербайджанцы, приехавшие в Москву, не имея в этом городе связей и знакомств, то это уже был бы не роман, а ужастик»

 - Эдуард, начну с традиционного вопроса: первый ли Вы раз посетили Баку?

- Да, в Баку я в первый, но очень надеюсь, что не в последний раз. Пользуясь случаем, хочу поблагодарить за приглашение депутата парламента Азербайджана, моего большого друга и просто очень хорошего человека Анара Мамедханова. Ну а сам город мне очень понравился; такой архитектуры, как в столице Азербайджана, на мой взгляд, нет даже в Барселоне.

E-mənbə: http://lit.az/?F%26%23601%3Brqli_d%FC%26%23351%3B%FCnc%26%23601%3Bl%26%23601%3Br:10.04.08%2FHaruki_Murakami%2FG%F6z%26%23601%3Bl_pi%26%23351%3Biyim%2C_sadaq%26%23601%3Btli_qad%26%23305%3Bn%26%23305%3Bm_v%26%23601%3B

  Tərcümə: Cavid Cəfərzadə. Təqdimat: Lit.az saytı

     - Maestro, ilk müəlliminiz kim olub?

   -Şəxsiyyət kimi formalaşmağımda, bacarıqlarımın inkişafında xüsusi əməyi olan hər kəsi özümə müəllim bilirəm. Həyatımda belə adamlar çox olub. Babam rəhmətlik, palkovnik Nikolas Rikardo Markes Mexiya əla kişiydi. Həm də əla zərgəriydi, qızıldan nə desən hazırlardı; üzükdən tutmuş qarmağacan... Onun evində böyümüşəm. Mənə iştirakçısı olduğu vətəndaş qarşıdurmasından danışardı, nəyin necəliyini izah edərdi. Mən də bir-birinin ardınca suallar yağdırardım. Palkovnik Markes məni anlayan yeganə yaxınım idi. Uşaqlıq və yeniyetməlik illərində xeyli fantaziyalar qurardım, hadisə uydurardım, özümü xəstəliyə vurardım. Bunları etməkdə yalnız bir məqsədim vardı: həyatı daha maraqlı etmək və ona çalar qatmaq. Əvəzində məni yaxşıca söyürdülər, “gopçusan” deyirdilər.

İradə Abbaszadə: “Atamın müharibəyə aid əsərlərini həmişə göz yaşı ilə oxuyurdum”

O, yazılarından daha çox, şəxsiyyəti ilə yaddaşlarda qaldı. Heç vaxt sınmayan, əyilməyən şəxsiyəti ilə... Bu gün də tanıyanlar  onun ensiklopedik biliyindən, sərt qələmindən və şirin söhbətlərindən danışır. Amma bütün hallarda söhbət “o, əsl şəxsiyyət idi” cümləsi ilə bitir.
Yəqin ki, bildiniz, söhbət rubrikamızın bugünkü qonağından - əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Dövlət Mükafatı laureatı, Azərbaycanın xalq yazıçısı, “Qırmızı ulduz”, “Qırmızı Əmək Bayrağı”, I dərəcəli “Böyük Vətən Müharibəsi”, “Şöhrət” ordenləri laureatı Hüseyn Abbaszadədən gedir. “General”, “Ləpədöyəndə”, “Onu tanımadılar”, “Qapını döyürlər”, “Burulğanlar”, “Çəmbərəkənd balladası”, “Dünyadan gör necə insanlar

   15 noyabr 1938-ci il. Bu tarix indiyədək yadımdadır. Həmin gün Vladimr Nabokov Parisdə onun şərəfinə təşkil olunmuş gecəyə gəlmişdi. Tədbirdəkilər "Sirin" təxəllüslü 33 yaşlı bu rus mühacirini-artıq bir neçə əsərilə oxucuları ovsunlamış yazıçını görmək üçün əldən-ayaqdan gedirdilər. Nəhayət Sirin iti addımlarla özünü zala yetirdi: ucaboylu, genişalınlı birisiydi; Peterburq gənclərinə xas bir ədayla mikrafona yaxınlaşdı, iştirakçıları salamlayıb şeir oxumağa başladı. İndi hansı şeirləri oxuduğu xatirimdə deyil, o zaman mən onun sifət cizgilərini seyr edə-edə xəyallara dalmışdım. Hiss edirdim ki, Kembricdə keçirdiyi ilər onu əməlli-başlı rəndələyib, Berlin illərisə ona qəribə bir görkəm verib. Çoxları onun şeirlərinə qulaq asmaq əvəzinə əynindəki əcaib makintoşa baxırdı; Parisdə kim belə geyinir? Qəribə adamış bu Nabokov.

Türkyəli yazar Rəcəb Şükrü Güngörün: “Dünyanın ən uzun romanını yazıb Nobel ödülü almaq istərəm”

Yeni nəsil Türkiyə yazarlarından Rəcəb Şükrü Güngörün “Yas ayni” adlı hekayələr kitabı bu günlərdə Bakıda dərc olunub. “Yeni Galery” İncəsənət Mərkəzində kitabın təqdimat mərasimi keçirilib. Təqdimatda yazıçının özü də iştirak edib. Gənc yazıçı İbrahim Selin Türkiyəli yazarla müsahibəsini diqqətinizə təqdim edirik.
- Rəcəb bəy, sizin ilk kitabınız Azərbaycanda yayınlandı. Bir Turk yazarı üçün Azərbaycanda kitabının yayınlanması nələri ifadə edər?

www.azyazar.com saytının təqdimatında. Tərcümə: Nelli Məmmədova

  İki tanınmış gürcü yazarı – Şota İataşavili və Besik Xaranaulinin söhbətini diqqətinizə təqdim edirik:
Şota İataşvili: Cənab Besik, istəyirəm əvvəlcə belə bir sual verəm: Necə düşünürsünüz, ədəbiyyatda bir il ərzində kardinal dəyişikliklər edilə bilərmi, birdən dönüb baxasan ki, nəsə prinsipial olaraq dəyişdirilib, yoxsa buna onlarla ilmi lazımdır?

"Senyor, mənim adım Qabriel Qarsia Markesdir. Təəssüflər olsun ki, bu müxtəlif adlar yığını heç mənim də ürəyimcə deyil və onu çətinliklə özümə aid edirəm. Mən Kolumbiyanın Arakataka şəhərciyində dünyaya gəlmişəm və hələ ki, buna peşiman deyiləm. Mən Balıq bürcü altında doğulmuşam, arvadımın adı isə Mersedesdir. İndiyədək sağ qaldığım və yazdığım üçün mən ilk növbədə bu iki mühüm fakta borcluyam.
     Mən cəsarətsizliyim üzündən yazıçı olmuşam. Halbuki anadan sehrbaz doğulmuşdum, lakin foksları göstərərkən özümü elə itirirdim ki, axırda ədəbiyyat aləmində gizlənməyə məcbur oldum. Hər iki peşə məni çoxdankı arzuma çatdırır, yəni ki, dostlarıma daha çox sevdirir. Yazıçılıq mənim üçün çox əziyyətli işdir. Mən səkkiz saat ərzində güc-bəla ilə yarımca səhifə yazıram. Yazdığım hər bir sözlə döyüşürəm, lakin təəssüf ki, bu döyüşlərdən çox vaxt SÖZ qalib çıxır.

"PKK terroristlərini öldürməklə PKK terrorizmini bitirmək olmaz"

"Türbanlılara irtica damğası vurulanda, müsəlman türklər də məcburiyyət qarşısında qalıb AKP-yə səs verirlər"

"Fətullah Gülən guya xəstədir, amma oktyabrın 25-də İngiltərədə 1800-ci ildən bəri qurulmuş bir Oksford Yunion dərnəyində çıxış edirdi. Bu dərnək Oksford universitetini bitirənlərin və Lordlar kamerasında oturan ingilis dərin dövlətinin rəhbərlərinin dərnəyidir. Güləni isə oraya həmin şəxslərdən biri olan Lord Əhməd dəvət etmişdi"

 Disident erməni yazıçısı ilə müsahibə 

"Ermənistanın təklikdə gələcəyi yoxdur, əgər Azərbaycan və Gürcüstan inkişaf etməsə, biz də inkişaf edə bilmərik"
   
Məşhur dissident erməni yazıçısı Vahe Avetyanla müsahibə almaq fikrinə təsadüfən düşmədik. O da Azərbaycanın bəzi yazıçılarının üzləşdiyi taleyi yaşayır. Səbəbi? Özündən soruşuruq. 

 - Cənab Avetyan, bildiyimiz qədərilə Daşnaklar ABŞ-da sizi məhkəməyə veriblər. Buna səbəb nədir?
   

...1964-cü ildə hakim Savelyev İosif Brodskiyə çəza hökmü kəsdi. Onu tüfeyli kimi mühakimə etdilər. O isə vurtut şair idi.
  ...Mən Nyu-Yorka gələn kimi telefonla 9290481 nömrəsinə zəng vurub İosif Brodskini istədim. Mənə cavab verdilər ki, o, evdə yoxdur, şəhərdən üç yüz mil aralıdadır və yalnız bir neçə gündən sonra qayıdıb gələcək. Bərk dilxor oldum. Bir çox illər əvvəl vətəndən ayrı düşmüş şairlə görüşüb söhbət eləmək çoxdankı arzum idi. Axı Nobel mükafatı laureatı ilə qabaq-qənşər oturub bölüşmək hər adama müəssər olmur.
  Qəfildən ağlıma bir fikir gəldi: maşın tapmaq və Nyu-Yorkla hazırda Brodskinin olduğu Sauthedli şəhərciyini birbirindən ayıran həmin o üç yüz mil məsafəni qət eləmək.

NOAM XOMSKİ

Noam Xomski: "Diqqətlə fikir versək, ABŞ-ın da tez-tez terrorizmə əl atdığının şahidi olarıq"

Noam Xomski (Noam Chomsky - ABŞ-da onun soyadı "Çomski" kimi tələffüz olunur) - Massaçusets Texnoloji İnstitutunun (Massachusetts İnstitute of Technology) professoru, müasir dövrün ən tanınmış dilçilərindən birildir. O həm də rəsmi danışıq dillərinin təsnifatını - "Xomski iyerarxiyası"nı yaratmaqla şöhrət qazanıb. Noam Xomski eləcə də siyasətlə bağlı yazdığı məqalə və kitablarıyla məşhurlaşıb. O özünü "libertarian sosialist" və anarxo-sosializm tərəfdarı adlandırır. Alim "Washington ProFile" saytına müsahibəsində postsovet məkanında yaranmış duruma, Qərb-Şərq münasibətlərinə, dövrümüzün sivilizasiyaların toqquşması adlandırılan problemlərinə, başqa ağrılı məsələlərə toxunur, maraqlı şərhlər verir.

 SÖHBƏTLƏŞDİ: Jan Steyn Vanden Hövel

Tərcümə: Oqtay Hacımusalı

Folkner məkan və zaman anlayışlarını zorlayaraq həqiqi yazıçı olmaq yolunda qarşısında heç bir maneə hiss etməyən bir insandır. Bir növ onu Çarles Bukovski ilə də müqayisə etmək olar. Onun üçün heç bir şəхsin söylədikləri meyar deyildi. O, heç onları ümumiyyətlə oхumurdu da. Eləcə, bəlkə də təbiri – caizsə onun əsərləri haqqında nəsə fikir yürüdənlərə acıyırdı da. Dünya isə gör – götür dünyasıdır. Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatında baş qaldıran tənqidçi monarхlığı bir az Folknerin hələ 50 – ci illərin aхırlarında söylədiklərindən nəticə çıхarmalıdır. Araştırmaçılıqla tənqidçiliyin fərqini çoх gözəl izah edir Folkner bu müsahibədə…

Orxan Pamuk

- Sizin “Mənim adım Qırmızı” romanınız çox bəyənilir. Amma bunun səbəbini heç bir tənqidçi şərh edə bilmir. Ümumiyyətlə, bu əsərin ideyası necə yarandı?

- Ondan başlayım ki, 7 yaşımdan 22 yaşıma qədər mənə rəssamlığı öyrədiblər. 15 il ərzində valideynlərim mənə deyirdilər ki, sən çox böyük rəssam olacaqsan.

Lit.az-ın təqdimatında

"Axı yazıçı yalnız risqə getməklə pul yığa bilər..."

- Cənab Heminquey, sizin ölkədə yaxşı yazıçılar olubmu?

  - Olub. Henri Ceyms, Stiven Kren və Mark Tven. Mən onların adını sıra nömrəsiylə çəkmədim. Yaxşı yazıçıların sıra nömrəsi olmur.

  - Mark Tven yumoristdi. Qalan o iki nəfəri isə tanımıram.

 
Quranı gürcü dilinə tərcümə edən Georgi Lobjanidze ilə müsahibə

Tbilisidə “Qafqaz evi” ictimai təşkilatında Quran tərcüməsinin tarixində orijinal dildən birbaşa gürcü dilinə tərcümənin təqdimetmə mərasimi keçirildi. Tərcümənin müəllifi, professor Georgi Lobjanidze ilə müsahibəni diqqətinizə təqdim edirik. O, müsəlmanların müqəddəs kitabının tərcüməsinin spesifiki barədə söhbət etdi.

Doris Lessinq: Mən pul üçün yazmağa başlamışdım

-Xanım Lessinq, siz əlli bundan öncə ayrıldığınız ikinci ərinizin soyadını daşıyırsınız

-Sizə elə gəlir ki, mənim soyadım Uisdom (Wisdom- ing. müdriklik) olsaydı daha yaxşı olardı? Bu, birinci ərimin soyadıdı. Ağlı başında olan və güclü hafizəyə malik heç bir adam, yazıçı olmaq istəyirsə özünə belə bir soyad götürməz. Həm də bizim Hotfridlə övladımız vardı (Doris Lessinqin birinci nigahdan da iki övladı olub). Buna görə də soyadımın dəyişdirilməsinə razı deyildim. Axı Lessinq əla addı. Bu ad böyük bir ənənəylə bağlıdı.

Tofiq Abdinin təqdimatında

1998-ci il Nobel Ədəbiyyat mükafatının sahibi, ünlü portuqaliyalı romançı Ưze Saramaqo bir müddət əvvəl Türkiyəyə gəlibmiş. Saramaqo bir həftəlik ziyarəti boyunca kitablarını imzalayıb, oxucularla görüşüb, İstanbulu gəzib. Əsərlərinin xəyal gücü, insanlıq və ironiyasıyla seçilən olduğunu və bu sayədə anlaşılması zor gerçəkləri qavramamızı asanlaşdırdığına görə İsveç Akademiyası Nobel mükafatını yazıçıya vermişdir. Yuxarı-aşağı 15 kitabı türkcəyə çevrilən Saramaqo dünyada tanınan bir yazar. Son olaraq "ެüm Bir Varmış, Bir Yoxmuş" adlı kitabı türk dilində çap edilən Saramaqo ilə bir gəmidə gəzə-gəzə görüşdük. Usta romançı, dünyanın pisliyə doğru gedişindən Pessoaya, demokratiyadan Avropa Birliyinə qədər bir çox məsələdə suallarımıza cavab verdi. Oxucuların çox azaldığını söyləyən bu dünyəvi yazarı daha nələr narahat edir? 

 

Alim olmaq dünyadan zövq ala bilməkdir

"Xəzər" tərcümə dərgisinin təqdimatında 

Kanada yazıçısı və tənqidçisi

      Dünya ədəbiyyatı arenasında aparıcı fiqurlardan biridir.

     Əsərləri iyirmidən çox dilə tərcümə olunub. Etvudun əsas qəhrəmanlarının qadınlar olmasına baxmayaraq, əsərlərinin mövzuları rəngaərəngdir, universaldır: əldən buraxılmış imkanlar, uğursuz münasibətlər, müasirliyin içində keçmişin kabusları, insan məişətini, həyatını çətinləşdirən anlaşılmazlıq və s.

     Marqaret Etvud 18 noyabr 1939-cu ildə Ottavada dünyaya gəlib. 1961-ci ildə Toronto universitetində bakalavr dərəcəsi, 1962-ci ildə Kembricdəki Redkliff kollecində magistr dərəcəsi alıb. Kanadanın müxtəlif universitetlərində təhsil alıb.

     İxtisasca entomoloq olan atasının işi Etvudlar ailəsini Şimali Kanadanın ən ucqar, insan ayağı dəyməyən yerlərinə aparıb çıxarırdı. Bu, şübhəsiz ki, gələcək yazıçının düşüncələrinə, hisslərinə təsirsiz ötüşmədi.

Əzəl söz yaranmışdır

— Oljas Öməroviç, Heminquey sizin artıq xeyli müddətdir ki, işlədiyiniz Parisi “həmişə səninlə olan bayram” adlandırmışdır. Müqayisəmin bəlkə də, qeyri-dəqiq olmasına görə üzr istəyirəm, bəs Bakı, Azərbaycan Sizin üçün nə deməkdir?..

— Mənim üçün çox geniş bir mövzudur. Çox mətləblərdən danışmaq istəyəndə isə, ürəyimdəkilər dərhal dilə gəlmək istəyir... Necə ki, ağzınacan dolu şüşə qabı birdən başıaşağı çevirsən, içindəki su rəvan şırnaqla yox, təkanlarla töküləcəkdir.
Mən Azərbaycanın həm həyəcanlı, həm də fərəhli günlərini görmüşəm.

Səlim Babullaoğlu təqdim edir:

Çağdaş Türkiyənin məhşur şairlərin-dən və memarlarından olan Cingiz Bektaş 1934-cü ildə Türkiyənin Dənizli şəhərində doğulub. Ölkəsinin və dünyanın həm şair, həm də memar kimi 25 mükafatını alıb. Cingiz Bektaşın memarlıq işləri sırasında Ankara ingilis ibtidai məktəbi, Cankaya Komandanlığının qonaq evi, Ağdəniz Universitetinin binalarından biri, Bod-rum Antik Teatr oteli və onlarla başqa bina var.

      "Adam" (1964) , "Ağdəniz" (1970) , "Mor" (1974) , "Dörd nəfərdilər, bir də mən" (1975), "Dışların içi"(1994) kimi və başqa onlarla həm şeir kitabları, həm də memarlığa aid əsərləri var Çingiz Bektaşın.

Səlim Babullaoğlu təqdim edir

Mən Salonu şəbih, misteriya adlandırardım. Orta əsrlər şəbihi, müqəddəs və tamamilə sirli təşxis.

      "Salo" yeni rejissorun yeni sıçrayışıdır. Müasir dünyada yeni həyata hazır olan rejissorun. Onu başa düşəcəklərmi? Mən qorxuram ki, nəinki düz yox, həm də həm də heç başa düşməyəcəklər.

      Ataol Bəhramoğlunun gəlişini qabaq-cadan bilirdim. "Nurlan" nəşriyyatında çap olunan "Yaşamaq insan qalaraq" kita-bının bir nüsxəsi hələ təqdim olunma-mışdan əvvəl Arif Əmrahoğlunun sayəsində mənə də glib çatmışdı. Həmin gün kitaba daxil edilmiş bütün şeirlərini oxudum.    

       Manuel Puiq 1932-ci ildə Argentinanın General-Vileqas şəhərində doğulub. Uşaqlıqdan kinonun vurğunu olub. Elə məhz bu vurğunluğun hesabına da ingilis dilini öyrənib. 1946-cı ildə Buenos-Ayresə köçüb. Həmin vaxtdan Amerika məktəbinə gedib, sonra bir müddət arxitekturaya həvəs göstərib. 1951-ci ildə isə Manuel Buenos-Ayres Universitetinə daxil olub. 1955-ci ildə o, Eksperimental Kinematoqraflar Mərkəzinin təqaüdçüsü olur və Romaya oxumağa gedir. Lakin burada öyrədilənlər onun gözlədiklərilə qətiyyən uyğun gəlmir və o, Avropanı səyahətə çıxır. Puiq Parisdə, Londonda, Stokholmda yaşayır, müəllim, film direktorunun köməkçisi, qabyuyan, subtitr tərcüməçisi işləyir. Elə həmin vaxtlarda da Puiq ilk kitabını yazır. "Air France"-də işə düzəlməyi onun Nyu-Yorka gəlib çıxmasına kömək edir. Tezliklə Puiq Kolumbiya Universitetində məruzə oxumağa başlayır.