I yazı
“Sistemə və susan çoxluğa qarşı” silsiləsi
“Artıq indidən meyitimi qaçırıb gizlətdiyizi, qapıları vəkillərimin üzünə bağladığınızı görən kimiyəm. Ulrike Meinhof özünü asdı deyəcəksiniz. Qanlı əllərinizlə qapıları üzlərinə bağlayacaq və şəkil çəkməyi, sual verməyi qadağan edəcəksiniz. Qadağandır deyəcəksiniz, meyiti müayinə etmək qadağandır! Sual vermək, düşünmək, fikir bildirmək qadağadır! Qadağandır!.. Bircə içinizdəki qorxunu qadağan edə, aradan qaldıra bilməyəcəksiniz. Hər bir qatilə məxsus o qorxunu öz içinizdə qadağan edə bilməyəcəksiniz!”
Dario Fo “Mən Ulrike bağırıram” tamaşasından
Sistem daim öz düşmənlərinin zəif tərəflərindən məlumat toplamaq üçün bütün gücünü ortaya qoyur, kəşfiyyatçıların praktiki təcrübələrini müxtəlif çaplı sosioloqların, psixoloqların, psixiatr, politoloq və kriminalistlərin nəzəri bilgiləriylə birləşdirərək, xüsusi xidmət orqanlarına hər cür rəsmiyyətdən uzaq, gerçəkçi və dolğun analizləri təqdim edir. Güc strukturlarının zabitləri çox vaxt öz aralarında bu cür dosyeləri “qara kitab” adlandırır və onların hər vəchlə hər hansı bürokrat və ya yuxarıdan göndərilən inspeksiyanın əlinə keçməməsinə xüsusi nəzarət edirlər. Necə də olmasa, həqiqəti ört-basdır etmək üçün rəflər növbətçi sənədlər və formal şəxsi işlərlə ağzına qədər doludur.
Qayıdaq xüsusi xidmət orqanlarının həmin “qara kitabı”na, yoxsa elə düşünürsüz ki, RAF haqda bu qəbildən olan bilgilər zamanında toplanmamışdı? Tanış olun: Təşkilat üzvlərinin 70%-i orta sinfə, hətta yuxarı təbəqəyə məxsus olanlardır ki, onların da demək olar ki, hər biri yüksək təhsilli ailələrdən çıxmış və özlərinin də ali humanitar təhsilləri var. Genetik kodlar araşdırılanda isə məlum olur ki, Qırmızı Ordu Fraksiyası liderlərinin hamısının damarlarında keçmişin böyük yazarlarının, filosoflarının, alimlərinin, bəstəkarlarının və ya ixtiraçılarının qanları axır.
Göründüyü kimi, təbiətə qarşı çıxmaq qeyri-mümkündür, məhz genetik savaşı da qaçılmaz edən, insana mütləq tərəf tutduran, bitərəfliyin mümkünsüzlüyünü bəyan edən elə budur. Odur ki, susan çoxluğa qoşulub Sistemin istismarına baş əyməyənlərin yeganə çıxış yolu qalır: Cəmiyyətin yuxulu təbəqəsini ayıltmağa cəhd etmək, bu alınmadıqda isə gerçək həyatla, sinfi düşmənləri və susan çoxluqla aralarında aşılması mümkünsüz barrikadalar quraraq, əldə silah - Sistemə savaş elan etmək.
Vaçovski qardaşlarının “Matriks” filmini yəqin ki, unutmamısınız. Bilgisayar sistemi gerçəkliyi təqlid edərək milyonlarla insan üçün yeni gerçəkliyə çevrilir, insanların həyat enerjisini sümürərək öz mövcudluğunu davam etdirir.
Niyə görə çoxları bu filmi fantastika, bir kiberpank nümunəsi, ən yaxşı halda isə antiutopiya, bizi uzaq gələcəkdə gözləyən dumanlı təhlükə kimi qəbul edir, anlaya bilmirəm. Təbii ki, Bodriyarın, Qvattari və Delezin, Lakanın postmodern oyunlarına qoşulub, mətnin (həyat da mətndir, sadəcə miqyası bir az genişdir) sonsuz sayda şərhinin ola biləcəyi fikrini qəbul edirəm, sadəcə gözlərinizi açıb cəmiyyətə boylanmaq kifayətdir ki, Hollywood yaradıcılarına milyonlarla gəlir gətirən bu filmin öz mahiyyətində gizli inqilabi bilgiləri daşıdığına əmin olasınız. Bəli, “The Matrix” filmi - müasir cəmiyyətin diaqnozudur.
Hər gecə bir milyarddan artıq sakininin ac yatdığı bu günahkar planetdə kulinariya proqramları hesabına günahsız evdar qadınları və qadın ürəkli kişiləri televizyon qarşısına zəncirləmək cinayət deyil, cinayət - hər cür etiraz imkanı əlindən alınmış şəxslərin, bu oğraşlığa müqavimət göstərməsidir!
Xocalıda, Srebrennitsada, Qəndaharda sadəcə müsəlman olduqları üçün insanların qətlə yetirilmələrinin qarşısını almaq mümkünkən, bütün bu qanlı oyunları seyr etmək cinayət deyil, xeyr, əsla, cinayət - ailəsi qətlə yetirilmiş, anası, bacısı və ya sevgilisi zorlanmış fələstinli gəncin sionizmə qarşıyeganə çıxış yolu kimi terroru seçməsidir. Cinayət -şairlərin, jurnalistlərin, publisistlərin üfunət qoxan zindanlarda vərəmdən də olmasa, yalnızlıqdan tədricən ölümə tərk edildiyi banan və neft respublikalarının əliqanlı diktatorlarıyla Avropa məmurlarının viski içmək və gülümsəyən rəsmlər çəkdirməsi də deyil, cinayət -əzilən və istismar edən xalqların öz müqəddəratlarını təyin etmək arzularıdır.
Yadınızdadırmı, yağışlı gecədə axtarışda olan Morfeusun haker Neoya uzatdığı iki həb - mavi həbi seçsən bütün olanları bir göz qırpımında unudacaqsan, qırmızı həbi seçəsi olsan - Matriksin nə olduğunu anlamaq imkanı əldə edəcəksən.
Neo qırmızı həbi seçir...
* * *
Kimsəsiz uşaqlara alman cəmiyyətinin münasibəti bu gün Azərbaycan da daxil, Şərqin Avropa və Yaxın Şərqin digər ölkələrindən heç nəyiylə fərqlənmirdi: Yetkinlik yaşına çatdınmı, səni istismar müddəti keçmiş məişət əşyası kimi küçəyə tullayırlar və həyatda qalmaq üçün oğlanlar cinayətkar qruplaşmalara qoşulur, qızlar isə fahişəliyi seçir. Rus əsilli Amerika sosioloqu Pitirim Sorokini xatırlayıram, o cinayəti cəmiyyətin şablonlar sistemi əleyhinə atılmış addım hesab edir, cinayətin sosioloji təbiətinin daha qabarıq üzə çıxdığını göstərir. Ona görə istənilən cinayət aktı “olar-olmaz” ziddiyyətini cəmiyyətin dəyərləri əleyhinə cavablandırmaq cəhdidir. Və burdan belə çıxmır ki, cinayət məcəlləsinin qadağan etmədiyi onlarla addımı yazılmamış qanunlar hesabına boğan cəmiyyət bununla sadəcə öz çürük ömrünü uzatmaq, sürünə-sürünə də olsa, mövcudluğunu qoruyub saxlamaq istəyir.
“Rudi Duçkeni yaralayan güllələr bizim sülh və qeyri-zorakılıq haqda bütün ümidlərimizi alt-üst etdi”, - alman “yeni sollar”ının ideoloqu, alman tələbələrinin sosialist ittifaqının (SDS) lideri 1968-ci ilin aprelində neonasist gənc tərəfindən güllələnərkən Ulrike Meinhof yazır.
Toplumun faşist sevdalı başıboş gənclərini Duçkeyə qarşı yönəldən Şpringer konserni öz layiqli cəzasını alacaq, bu haqda bir az sonra. Hələliksə, fəaliyyətə humanitar gənclər təşkilatı kimi başlayan RAF`ın qarşısına qoyduğu üç əsas məqsəd barədə. Birincisi, alman cəmiyyətinə hökumətin gizli faşist mahiyyətini göstərmək. Məşhur vəkil Horst Maler bunu “Faşizmi üzə çıxarmaq”, - adlandırırdı.
* * *
1967-ci ilin 2 iyun günü Şərqdən növbəti cəllad Federal Almaniyaya təşrif buyurmuşdu. Bu dəfə Berlin İran şahını böyük təmtəraqla qəbul etməkdəydi. Opera binasında Motsartın “Sehrli fleyta”sı ifa olunur, şahın “mersedes”iysə solçu gənclər tərəfindən yumurta atəşinə tutulurdu. Fars miflərindəki hər gün yeni bir gəncin beynini yeyərək ömür sürən Zöhhakın vətənində müxalif düşüncə sahiblərinə qarşı nümayiş etdirdiyi qəddarlıqdan, elə düşünməyin ki, solçu alman gəncliyinin xəbəri yox idi. Elə buna görə də, səfehcəsinə inanırdılar ki, şahın gəlişinə etirazlarını bildirsələr, hakimiyyət İran şahını çox da əzizləməz, ona soyuq münasibət göstərib tez də yola salar. Əvəzində... nibelunqlar haqda cild-cild alman əfsanələrinin üstündən hoppanıb həmin gün Berlin Zöhhakın zamanına qayıtdı, özü də sözün hərfi mənasında. Alman polisinin heç bir səbəb olmadan açdığı atəş Benno Onezorqun beynini asfalta dağıtdı.
Ümumiyyətlə, müxtəlif mədəniyyətlərdə ən ali qonaqlara ehtiram əlaməti olaraq, müxtəlif canlıların kəllələrini diri-diri yarıb beyinlərini çıxarır və dadmaq üçün ilk öncə qonağa ikram etmək ənənəsi var. Vaxtilə Pekində Çe Gevaranı böyük təmtəraqla qəbul edən Mao da qonağını diri meymun kəlləsinə qonaq etməyi unutmamışdı. Mən bu fikirdəyəm ki, həmin gün Sistem Bennonun beynini dağıdıb şahın ayaqları altına səpməklə, sadəcə köhnə bir ayini yenidən canlandırdı, ona isti bir axşamçağı tamam ayrı anlam qatdı.
* * *
Gəlib çatdıq, RAFın ikinci məqsədinə. Amerika imperializminə qarşı mübarizədə “üçüncü dünya” ölkələrinə kömək göstərmək naminə, Sistemin diqqətini iri şəhərlərdə gerilla savaşı ilə yayındırmaq, bununla da Vyetnam, Anqola, Nikaraqua, Kamboca inqilabçılarına silahlı mübarizələrində taktiki yardım göstərmək.
RAFın elitası - ali təhsilli sosioloqlar əla anlayırdılar ki, istehlakçı alman toplumunu sosial inqilaba qaldırmaq mümkün deyil, faşist həbs düşərgələrini yaratmış bir nəsildən anlayış və həmrəylik tələb etmək sarsaqlıqdır. Henrix Böll - Nobel ödüllü alman yazar da romanlarından birində multimilyarder bankirin Nikaraqua inqilabçılarına qoşulan gənc qızının tarixçəsini qələmə almaqla, savaş sonrası Almaniyanın atalar və oğullar qarşıdurmasını incəsənətə gətirir.
Bir tərəfdə Osventsimi yaratmış, milyonlarla günahsız insanın qanını axıtmış atalar və digər tərəfdə onların qanlı cəmiyyətində yaşamaqdan biryolluq imtina edən oğullar. Mübarizəni qanlı və qarşısıalınmaz edən də budur. İki tərəf arasında heç bir kompromissdən söhbət belə gedə bilməz, geriyə aparılan bütün yollar biryolluq yandırılıb.
* * *
Vyetnam xalqının inqilabi birləşmələrini məhv etmək üçün Almaniyada xüsusi təyinatlılar hazırlayan komando məktəbi, ABŞ təyyarələri üçün yüksək dağıdıcılıq gücünə malik bombalar hazırlayan zavodlar, Vyetnam bombardmanını idarə edən kompüter idarəetmə sistemləri qurulmuşdu. Və təpədən-dırnağa Sistemə inteqrasiya etmiş, tək dərdi vaxtını öldürmək olan orta təbəqənin “Vyetnama sülh!” çağırışlarına laqeyd münasibəti.
Bütün bu şərtlərlə tanış olduqdan sonra, RAF`ın üçüncü məqsədi barədə danışmamaq da olardı, zatən istehlaka yenik düşmüş bir toplumu inqilabi vətəndaş müharibəsinə qaldırmaq, irimiqyaslı gerilya savaşı təşkil etmək o dövr üçün də, indinin özündə də xam xəyal, olsa-olsa şirin bir arzudur.
Faşizmin cinayətlərini və alman cəmiyyətindəki cəzasızlıq mühitini üzə çıxarmaqla, toplumu Sistemə qarşı inqilabi savaşa qaldıracaqlarına inanan RAF aktivistlərinin fikrincə, xalq Almaniya tarixində ikinci faşist hakimiyyətinin qurulmasına imkan verməyəcək və bütün mümkün üsullarla bu təhdidə qarşı savaşacaqlar. Lakin belə olmadı...
