əcnəbilərlə ailə quran jurnalist xanımların siyahısı xeyli artıb. Bu sırada Türkiyə vətəndaşları ilə ailə quranlar daha çoxdur. APA İnformasiya Agentliyinin baş direktoru Vüsalə Mahirqızı, jurnalistlər Ayişə Kərimova, Şeyda Nəsibli, Elza Alışova, Mənsurə Səttarova, Zemfira Ələsgərova...

Digər millətlərin nümayəndələri ilə ailə quran jurnalist xanımlar da var: Samirə Səfərəliyeva rus əsilli Azərbaycan vətəndaşı - Qarabağ müharibəsinin veteranı ilə ailə qurub. Onun iş yoldaşı Aytən Səfərova isə məhz din fərqinə görə milliyyətcə yunan olan şəxslə ailə qurmayıb – valideynləri buna razılıq verməyib. Hazırda Aytən xanım öz azərbaycanlı həmkarı ilə ailəlidir.

İncəsənətlə məşğul olan xanımlarımızın da arasında xarici vətəndaşlarla ailə quranları var. Aktrisa Məlahət Abbasova türk, aktrisa Firəngiz Rəhimbəyova amerikalı, opera ifaçısı Fidan Hacıyeva ingilislə ailə qurub və onların nikahı uğurlu alınıb. Aktrisa Firəngiz Mütəllimova İran, müğənni Azərin Türkiyə vətəndaşı ilə ailəli olsalar da, onların nikahı uzun sürməyib.

Adlarını çəkdiyimiz xanımlar arasında apardığımız sorğuya əsasən, onların əcnəbilərə üstünlük verməsinin səbəbi məhz sənətlərinə olan sevgidən irəli gəlib. Belə ki, əksər azərbaycanlı kişilər jurnalistika və incəsənətlə məşğul olan xanımının yaradıcı fəaliyyətini, evə gec gəlməsini, xarici ölkələrə ezamiyyətə göndərilməsini, evdə az tapılmasını və s. qəbul edə bilmirlər. Bu səbəbdən sənətinin vurğunu olan xanımlar onlara yaradıcılıq və iş həyatında sərbəstlik verən xaricilərlə ailə həyatı qururlar.

Əcnəbilərlə nikahların sayı artır

2007-ci ildə ölkədə 81756 nikah qeydə alınıb, bunun 1707-i əcnəbilərlə bağlanıb. 2008-ci ilin I yarımilində isə bağlanan 33475 nikahdan 831-i əcnəbilərlə olub. Bu statistika göstərir ki, ötən ilin I yarımili ilə müqayisədə 59 əcnəbi nikah artıb.

Qadın Krizis Mərkəzinin rəhbəri Mətanət Əzizovanın sözlərinə görə, xanımların əcnəbilərlə ailə həyatı qurmasının həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri var: “Bizim mərkəzə müraciət edən qadınların çox hissəsini Türkiyə və İran vətəndaşlarına ərə gedənlər təşkil edir. Bu xanımlar problemlərlə qarşılaşmamaq üçün ilk növbədə ailə quracağı şəxsin mənsub olduğu xalqın adət-ənənələrini və qanunlarını bilməlidir.
Konfliktlər isə ən çox uşaq dünyaya gələndən sonra yaranır. Çünki ana istəyir ki, övladına öz xalqının mədəniyyətini öyrətsin, həyat yoldaşı isə özünün mənsub olduğu mədəniyyəti aşılamağa çalışır”.

Xanımlarımızın nə üçün xarici ölkə vətəndaşı ilə ailə qurmağa üstünlük verməsinə gəlincə, M.Əzizova deyib ki, qadınlarımızın çoxu Azərbaycandakı şəraitdə öz potensialını tam reallaşdıra bilmir, təhsilini, işini davam etdirməsi üçün ailəsi ona icazə vermir, yaxud məcburi ərə verilir. Ona görə də xanımlar fikirləşirlər ki, əcnəbiyə ərə getsələr, həm iş və karyera sahəsində ailədən maneçilik görməyəcəklər, həm də maddi cəhətdən problemləri olmayacaq: “Əvvəllər əcnəbi ilə ailə quran qadın cəmiyyətdə qınaqla qarşılanırdı. Amma tədricən bu münasibət aradan qalxır və gənc qızların arasında əcnəbilərlə ailə qurmaq dəb halını alır. Azərbaycan mühitində jurnalist xanımların problemləri daha çoxdur. Çünki bu peşənin dəqiq müəyyənləşmiş iş qrafiki olmur, əksər hallarda işdə yubanmağa məcbur olan qız və qadınlar ailədə danlaqla üzləşirlər. Başqa tərəfdən, danmalı deyil, cəmiyyətimizdə belə bir stereotip var ki, qadın evə gec gəlirsə, deməli, hansısa əxlaqsız işlərlə məşğul olur. Oğlanlarımız da o səbəbdən fikirləşirlər ki, xanımım ya müəllimə, ya da həkim olmalıdır ki, konkret iş qrafiki ilə işləsin. Əcnəbi vətəndaşlar, xüsusilə də avropalılar bu tip məsələlərdə bir az sərbəstlik verdikləri üçün sərbəstliyi sevən xanımlarımız onlarla ailə qurmağa üstünlük verirlər”.

M.Əzizova onu da deyib ki, Azərbaycanı tərk edən xanımların sayı getdikcə çoxalır. Təkcə bu ilin 6 ayı ərzində Qadın Krizis Mərkəzinə əcnəbilərlə nikaha daxil olmaq istəyən 7 qadın müraciət edib.

Kişilərimiz jurnalist qadınlardan niyə qorxur?

“Təmiz Dünya” İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova deyir ki, yaradıcılıq imkanlarının məhdudlaşdırılması, ideyalarını həyata keçirməkdə çətinlik çəkmələri yaradıcı xanımları əcnəbilərlə ailə qurmağa sövq edir. Həmin xanımlar düşünürlər ki, Azərbaycan cəmiyyətində edə bilmədiklərini xarici ölkədə edə biləcəklər: “Amma təəssüf ki, bu fikir heç də həmişə doğrulmur. Tanıdığım jurnalist xanımlardan Türkiyə vətəndaşı ilə ailə qurub həmin ölkədə yaşayanlar nəzərdə tutduqları ideyaları həyata keçirə bilməyiblər, indi sadə bir ev xanımı olaraq orada yaşayırlar”. Jurnalistika və incəsənət sahəsində çalışan xanımlarımız nə qədər gözəl və ağıllı olsalar da, onlara qeyri-ciddi baxılır, peşələri kişilərimizi qorxudur. O baxımdan ki, bu peşə sahibləri daim hərəkətdədirlər, insanlar arasında olurlar. Yaradıcılıq baxımından təşəbbüskarlığa məhdudiyyətlər qoyulanda, həmin insanlar özlərini başqa yerdə reallaşdırmaq istəyirlər.

Din nə deyir?

Məsələyə dini baxımdan yanaşsaq, islam dini başqa dindən olan şəxslərlə ailə qurmağa birmənalı baxmır və hətta bunu pisləyir. Dinşünas Hacı İlqar İbrahimoğlunun fikrincə, bu, çox mürəkkəb və çətin, hal-hazırda dünyada müzakirələrə səbəb olan məsələlərdəndir: “İslamın çağırışı budur ki, insanlar ümumi dəyərlərə, dünyagörüşünə, mədəniyyətə malik olaraq ailə qursunlar. Bu mənada sözsüz ki, istər müsəlman kişisinə, istərsə də müsəlman qadınına İslamın tövsiyəsi budur ki, müsəlmanla ailə qursunlar. Milli adət-ənənəmizin bünövrəsində də bu dayanır. İslamda müsəlmanın müsəlman olmayan bir kəslə ailə qurmasına münasibət müsbət deyil”.
Eyni dindən olan iki ölkə vətəndaşlarının nikahına gəlincə, Hacı İlqar deyib ki, İslam dinində insanları etnik qruplara, millətlərə bölmək yoxdur. Müsəlman hər bir müsəlmanla ailə qura bilər. Burda əsas meyar müsəlmanın müsəlmanla ailə qurmasıdır. Bu, tarixən olub və çox uğurlu alınıb. Sözsüz ki, ailə qurarkən insanların bir-biri ilə dünya görüşü, ümumi dəyərləri, mədəni vərdişlərinin olması mühüm məsələdir.

Nigar MƏMMƏDLİ