Əhməd Obalı: “Bütöv Azərbaycan ABŞ-ın maraqlarına zidd deyil”
O, bizim güneyli qardaşımızdır. Ərdəbil mahalından olan qonağımız elə doğma yurdunda müxalif fikirlərinə görə zindan həyatı da yaşayıb. Girov müqabilində zindandan çıxandan sonra isə gizli yollarla doğma vətənini tərk etməyə vadar olub. Artıq 25 ildir ki, ABŞ-ın Çikaqo şəhərində yaşayır. Budəfəki qonağımız Əhməd Obalıdır. Artıq üç ildir fəaliyyətdə olan Güney Azərbaycan Televiziyasının (Gün.AzTV) rəhbəri, Demokratik Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin sədr müavini.
Əhməd Obalı Güney Azərbaycanda repressiyaların indiki zamanda da davam etməsini üzgünlüklə qeyd eləyir: “Bu gün Güneydə siyasi hərəkat yoxdur. Hazırda Güney Azərbaycanda artıq milli hərəkat var. Bilirsiniz ki, zaman dəyişdikcə siyasi qruplar fikirlərini, istəklərini dəyişə, yaxud alverə gedə bilirlər. Amma milli məsələdə dəyişiklik olmur. Milli məsələdə ya haqq verilməlidir, ya da o, güclə alınacaq. Əgər bir hərəkat nahaq, məntiqsiz istəklər üstündə başlanıbsa, uğur qazansa belə, böyük ehtimalla o, arada cayacaq. Bizim hərəkat haqq bir hərəkatdır. Biz insani haqlardan ayrı bir haqq istəmirik. İkincisi, hərəkatın təməlinə, bünövrəsinə baxanda görürük ki, bu millətin içindən qalxmış və əksəriyyətin istəyini ifadə edir. Bunu bir nəfər qaldırmayıb ki, həmin bir nəfəri öldürməklə hərəkatı yatırmaq mümkün olsun. Hərəkat millətin içindədir. Üçüncüsü, bütün dünyada milli-azadlıq hərəkatı gedir. Digər tərəfdən, güneydəki milli hərəkat yeni deyil, onun uzun tarixi var. İndi çox mühüm bir fürsət yaranıb. Yəni Quzey Azərbaycanın müstəqilliyi milli hərəkata daha da güc verir. Hakimiyyətində və ya müxalifətində kimin olmasından asılı olmayaraq, Azərbaycan dövləti və bayrağı varsa, Güney Azərbaycanda milli hərəkat davam edəcək”.
Güney Azərbaycanda repressiyaların son zamanlar daha da artmasına gəldikdə, Ə.Obalı hesab edir ki, Əhmədinejad hakimiyyəti Qərb dövlətlərinin basqısını və üstəlik içəridəki parçalanmaların qarşısını almaq üçün bu tədbirlərə əl atır: “Əhmədinejad hakimiyyəti yenə də sıfıra qayıtmaq, yəni Xomeyninin yenicə hakimiyyətə gəlməsindən sonrakı illərdə başlanan repressiyalara dönüb, milləti əzmək, sonra isə azadlıq adı altında onlara müəyyən hüquqların mində birini vermək istəyir. Gedişat onu göstərir ki, nə qədər o, bu basqını çoxaldırsa, o qədər də öz hakimiyyətinin ömrünü azaldır”. Əhməd bəy İran hakimiyyətində təmsil olunan azərbaycanlıların sayının sürətlə azaldığını da vurğuladı: “Nazirlərin sayı bir-iki dənədir. Onlar da lazımsız yerdə oturublar. Bu vaxtacan xarici işlər, daxili işlər nazirləri azərbaycanlı olmayıb. Ümumiyyətlə, güc orqanlarının başına heç vaxt azərbaycanlı gətirilmir. Deyə bilərsiniz ki. Xameneyi özü azərbaycanlıdır. Əslində onun əsil-nəcabəti azərbaycanlı olsa da, sonradan Xorasana köçüb, dilimizi belə çox cüzi şəkildə bilir. Digər tərəfdən, o, azərbaycançılığa yox, fars hegemonluğunun xidmətində duran şəxsə çevrilib. Bu mənada o da azərbaycanlı sayılmamalıdır”.
- Yaxın perspektivdə Güney və Quzey Azərbaycanın birləşməsi ilə bağlı ümidləriniz varmı?
- Məncə, artıq ümiddən keçib. Həqiqət budur ki, bir reallıqla barışmaq lazımdır: güney müstəqil olacaq və quzeylə birləşəcək. Sadəcə bunun zamana ehtiyac var. Bu hadisə tez və ya gec ola bilər. Ancaq biz onun zamanına təsir eləməliyik ki, bu hadisə tez olsun. Biz niyə bir-birimizdən ayrı qalmalıyıq?
- İran ətrafında cərəyan edən hadisələr, bu ölkəyə qarşı hərbi əməliyyatların həyata keçirilməsi Azərbaycanın birləşməsi prosesini uzada, yoxsa tezləşdirə bilər?
- Bu hadisələrin hər iki təsiri ola bilər. Biz proseslərə hazır olsaq və hər hansı hadisə olanda vəziyyətdən öz xeyrimizə istifadə edə bilsək, birləşməni tezləşdirə bilərik. Əks təqdirdə əksi baş verə bilər.
Müsahibim ABŞ-ın Güney Azərbaycanla bağlı siyasətinin tənqid olunması ilə də razı olmadığını vurğuladı. Onun fikrincə, Amerikanın mövqeyi haqqında həm Azərbaycanda, həm də Türkiyədə çox yanlış fikir var. Əhməd bəy fikirlərini aşağıdakı kimi əsaslandırdı: “ABŞ-ın mövqeyini biz onun gördüyü işlərdən anlaya bilmərik. Amerikanın uzunmüddətli strategiyasına, onun milli maraqlarına baxanda deyə bilərik ki, onun mövqeyi necədir? Bu gün ABŞ hətta bizim əleyhimizə bəyanat da verə bilər. Amma bu, o demək deyil ki, Amerika tam bizim əleyhimizədir. Əgər Güney Azərbaycanın müstəqilliyi ABŞ-ın xeyrinədirsə, deməli, o, bizi dəstəkləyəcək. Əks təqdirdə bəlkə də bu məsələdə neytral qalacaq. Sözdə Amerika Güney Azərbaycanın müstəqil olması ilə müxalif olmalıdır. Beynəlxalq qanunlar çərçivəsində Amerika deyə bilməz ki, Güney Azərbaycan müstəqil, federal olsun və ya birləşsin. Sovetlər Birliyi parçalanmamışdan əvvəl Amerika dövləti rəsmi surətdə burdakı milli-azadlıq hərəkatının əleyhinə idi. Hətta Qorbaçovun sözlərinə əsaslanıb prosesi ”islamçı", “fanatik” bir hərəkat adlandırırdı. Amma biz bilirdik ki, əslində o, hərəkatın əleyhinə deyildi. Əgər demokratik dövlətdirsə, deməli, bu hərəkatı dəstəkləməliydi. Necə ki, sovetlər dağılanda Azərbaycanı müstəqil dövlət kimi tanıyan ilk dövlətlərdən biri Amerika özü oldu. Yəni Bütöv Azərbaycanın yaranması ABŞ-ın mənafeyinə zidd deyil. Bu gün Quzey Azərbaycan Amerikaya yaxındırsa, məntiqlə o, güneylə quzeyin birləşməsini dəstəkləməlidir". Ə.Obalı əmindir ki, güneylə quzeyin birləşməsi Qərb dövlətlərinin xeyrinədir: “Bu gün Orta Asiya ilə Qərb dünyası arasında zəif də olsa, əlaqə yaradan Azərbaycandır. Digər tərəfdən Gürcüstan Azərbaycansız yaşaya bilməz. Ona görə də Azərbaycan çox önəmli yerdədir. Bu mənada Azərbaycanın güclənməsi Qərbin də xeyrinədir. Azərbaycanın güclənməsi həm də onun birləşməsindən keçir”.
Gün.AzTV-nin fəaliyyətinə gəldikdə, Ə.Obalı qeyd etdi ki, onlar milli ruhu qaldırmağa, millətin diqqətini kiçik məsələlərdən böyük problemlərə yönəltməyə daha çox çalışır: “Bizim xarici dövlətlərin siyasətinə təsir eləmək gücümüz və fikrimiz yoxdur. Hesab edirik ki, millətimiz getdikdə güclənirsə, o, özü özlüyündə xarici siyasətə də təsir eləyə biləcək”. Çikaqodan yayımlanan Gün.AzTV 24 saat ərzində peyk vasitəsilə efirə çıxır. Ə.Obalı deyir ki, İran tərəfi televiziyanın yayımına ciddi əngəllər törədir: “Elə Türksatdan kəsilməsi də İranın təsirinin nəticəsiydi. Ancaq İranın imkanı olsa, elə bu gün televiziyanı bağlayar. İndi həm də ayrı setlaytdan da yayılırıq və üstəlik də 24 saat ərzində internetdə həmişə varıq”.
Ə.Obalı Azərbaycanın Güney Azərbaycana hazırkı münasibətinə görə qınamaq fikrində olmadığını da söylədi: “Ermənistan, Rusiya, İranın mühasirəsində olan bir ölkə Tehrana qarşı açıq-aşkar aqressiv mövqedə ola bilməz. Biz Güney haqqında bundan çox danışılmasını arzu edərdik. Amma mümkün deyil. Çünki Azərbaycan təkdir, ağır durumdadır, digər tərəfdən Naxçıvan məsələsi var. Hər halda fars şovinizmindən qorxmaq da lazım deyil. Bəzən onların qarşısına çıxmağa ehtiyac var. Onu da deyim ki, biz güney məsələsində qonşu və hətta qardaş ölkələrdən yardım gözləmirik. Biz özümüz ayağa durmalı və problemimizi öz əlimizlə həll etməliyik”.
Rubrikamızın qonağı Güney Azərbaycanda milli hərəkatın xeyli güclü olduğunu vurğuladı. milli hərəkatın pərakəndə şəkildə fəaliyyət göstərdiyi barədə deyilənləri isə qəbul etmədi: “Mən iki il əvvələdək hərəkatın bu qədər koordina olunduğunu bilməzdim. Sizə açığını deyim ki, Güneyin içində olan aktivlər xaricdə olan heç kəsi lider kimi qəbul eləmirlər. Güneydəki fəallar hələlik hərəkatın kollektiv olaraq qabağa getməsinin tərəfdarıdırlar. Ona görə də yeganə bir lider ortada yoxdur. Olsa da, həmin lider elə güneyin içindən çıxacaq. Orda bizim Abbas Lisani, Saleh Kamrani, Səid Mətinpur kimi çox böyük şəxsiyyətlərimiz var. Eyni zamanda arxada duran ağsaqqallarımız da var ki, adlarının açıqlanmasını istəmirlər”.
Ə.Obalı Azərbaycan mətbuatının güney məsələsinə diqqətindən razı qalmadığını da söylədi: “Müstəqil mətbuat vaxtaşırı bu mövzuda yazmalıdır. Azərbaycanın böyük hissəsi Arazın o tayındadır. Ən azı hər qəzetin bir səhifəsi Güney Azərbaycana həsr olunmalıdır”.
Söhbətin yekununda 25 ildir ayrı düşdüyü Ərdəbil üçün darıxdığını söylədi: “Darıxanda güneyli-quzeyli şairlərin yazışmalarını, Şəhriyarı, Bəxtiyar Vahabzadəni, Mədinə Gülgünü oxuyuram: ”İnanıram ki, bir gün bu həsrətə son qoyulacaq".
Elşad PAŞASOY
Qaynaq: “Yeni Müsavat” qəzeti, 26.11.2007
(Müsahibə müəyyən ixtisarla verilib)
Baxış sayı: 157
Açar sözlər:
Blog Haqqında
Tezliklə burda görüşəcəyik:
www.Kitabxana.Net
Rəsmi tərəfdaşlarımız:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi
(sədri Anar)
www.azyb.net
Solita.NET
"Hosting & Internet service Company"
Baku, AZ1118 Azerbaijan
Tel:(+994) 50 522 22 08
E-mail:billing@solita.net
DİQQƏT!
Sayğılı Virtual Kitabxanamızın istifadəçiləri, Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu tərəfindən daxili imkanlar hesabına gerçəkləşdirilən "ELEKTRON TURAN" - VİRTUAL AZƏRBAYCAN Milli-Kulturoloji layihəsinin bir hissəsi olan və 400 000 nəfərin e-istifadə etdiyi, İnternetdə anadilli resursların arasında xüsusi seçilən bu Elektron Kitabxananın inkişaf etdirilməsinə ehtiyac duyulur. Qlobal dünyada informasiya təhlükəsizliyi problemini nəzərə alıb, bu e-kitabxananı Azərbaycan dövlətinə ərməğan etmək təklifini irəli sürürük: birgə şərtlə, layihənin fəlsəfəsinə xələl gətirilməməlidir.
Başqa qurumlar, dövlət və QHT-lər, eləcə də xeyriyyəçilər, bir sözlə istənilən şəxs bizə dayaq durmaq istəyindədirsə, əlaqə telefonlarımızı, bank rekvizitlərimizi veririk:
Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumunun “Texnikabank” ASC-ndəki hesab nömrəsi:
38030066470001
VÖEN: 1700430481
“Texnikabank” ASC Kodu: 506872
VÖEN: 9900000681
Müxbir Hesab: 0137010031944
S.W.I.F.T.BIK: TECİAZ22
Tel.: (+99412) 418 93 58; 438 03 17;
(0-50) 213 40 43; (070) 317 80 01
e-mail: artyazar@yahoo.com
Portalımızın başqa saytları:
www.yysq.azeriblog.com
www.xariciedebiyyat.azeriblog.com
www.artyazar.azeriblog.com
www.azeriedebiyyati.azeriblog.com
YYSQ-nin "ELEKTRON TURAN" - Virtual Azərbaycan Milli-Kulturoloji layihəsi əsasında Virtual Milli Elektron Kitabxana (e-Axtarış Sistemli) 1300-ə yaxın özəl İnternet səhifəsi olan saytın istifadəçisi 1-5 saniyə ərzində müxtəlif kitabların elektron variantını əldə edə bilər. Azərbaycan, türk, rus, ingilis və başqa dillərdə olan elmi, tarixi, bədii, dini, ictimai-siyasi kitablardan istifadə etmək mümkündür. Saytda, eləcə də dünya ədəbiyyatının ana dilimizə çevrilmiş müxtəlif tərcümələri də yer alıb: istifadə etmək pulsuzdur.
Hiper Virtual Kitabxanada dünya ədəbiyyatının - ədəbi-bədii, elmi-filoloji, fəlsəfi-kulturoloji düşüncəsinin maraqlı, bir sözlə bəşəriyyətin indiyə qədər yaratdığı dəyərli nümunələrindən ibarət intellektual e-resurs həm də Türk Dünyasının qlobal mədəni birləşməsinə, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqa, sivilizasiyaların yaxınlaşmasına xidmət edir...
Redaksiya-Ekspert Şurası:
ANAR,
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi sədri
Nizami Cəfərov,
Milli Məclisin Mədəniyyət Məsələləri daimi Komissiyasının sədri, akademik
Orxan Pamuk,
Türkiyə Cümhuriyyəti, Beynəlxalq Nobel mükafatı laureatı
Oljas Süleymenov,
Qazaxıstanın xalq şairi
Hamlet İsaxanlı,
Xəzər Universitəsinin rektoru
Bəhruz Axundov,
"Təhsil" Nəşriyyatı-Poliqrafiya Birliyinin direktoru
Çingiz Abdullayev,
MDB Yazıçılar Konfederasiyasının İH üzvü
Çingiz Əlioğlu,
AR Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi
Rizvan Əbilov,
Rusiya Federasiyası nümayəndəliyi
Şəmsəddin Küzəçi,
Türkiyə və İraq-Türkman nümayəndəliyi
Aydın Xan (Əbilov),
YYSQ sədri, Layihənin baş əlaqələndiricisi
Səlim Babullaoğlu,
"Dünya ədəbiyyatı" dərgisinin baş redaktoru,
Səxavət Sahil,
"Gənc Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru, əlaqələndirici
Xüsusi qeydlər:
Bu saytdakı materiallar - mətnlər və e-kitablar müəlliflərin icazəsi olmadan kommersiya məqsədi ilə çoxaldıla, eləcə də başqa formada istifadə oluna bilməz!
Azərbaycan Respublikasının milli qanunvericiliyi və ölkəmizin qoşulduğu beynəlxalq sənədlərdəki bəndlərə uyğun olaraq yazarların müəlliflik hüquqları tanınır, onlara siz də sayğı göstərin...
Данный тексты не может быть использован в коммерческих целях...
Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu
Axtarış
Açar sözlər
və
azərbaycan
məhəmməd
əmin
rəsulzadə.
"stalinlə
avropa
ixtilal
qumluqdakı
энциклопедия
roman
abe
türk
hüquqları
davası"
kobo
xatirələri"
insan
qadın
məhkəməsi
fəthullah
"milli
зарубежная
cəlaləddin
mircəfər
(i)
литература
mövlanə
məmmədov.
dirilik.
adıgözəl
rumi
xx
bağirov
cənubi
balzak.
культурология
arvadı"
şey
nino”,
hərəkatı
fukuyama.
мишель
vladimir
"bəhaullah
kino
səfəvi
illər
xorxe
м.в.
şərqşünasliq
milli
ədəbiyyatinda
massonluq
"xristian"
mənim
илья.
dayanir?"
erməni
fərid
rəhbərliyinə
terror,
лич.
эпох,
(iii)
yeni
iran
dövləti)
sokrat
idarə
"...həzrət
məhəmmədin
gəncəyi.
uimz.
a.s.puşkin
блинов
iv
adı
əfsanələr
gülən.
de
rumi.
əladı
liderlərinin
mədəniyyətin
текст)
con
sənəti
turxan
mir
yaddaşı
философия
"ermənistanı
rəsmi
azərbaycanda
neolibirelaizm
gizlinləri"
olanda
постмодернизм"
iddianin
ədəbiyyatı
yaponiya
min-bir
sirus
afrikasayaği
э.
"мифологии"
(iv)
delerm
problemi
tarixi
(полный
vahe
babın
ömür
isfahandaki
"1905-1906-cı
borxes.
в.а.,
elmi
cümhuriyyəti»:
gülən
hiss
dəri
"постструктурализм.
«məsnəvi».
“əli
milli-demokratik
üstünlüyu
фуко,
возрождения
ebenezer
ale-əhməd.
möhsün
brut
avetyan:
tahirzadə:
drami
ölkənin
peter
постмодернизма
marşallek.
baba
sirri"
ssri
aparteid
барт.
xatirələri
filip
folkner
ziyalisi
türkiyə
«слова
литературно-библиографическая
"geoloqlar"
zühuru..."
sultan
mövqeyi
luis
ладов
kazimbəy
dövlətimizin
dramaturgiya
kоllektiv
еtmək"
onore
деконструктивизм.
"amerikansayaği
ermənişünaslığı
mədədi.
demokratiya
коммуникация.
древних
era"
xalqlari
cəlal
nəvvab
mark
cinayətkarlar
«azərbaycan
h.ibsen
samuel
turrini.
а.к.,
nə
qərb
kamal:
ələkbərli.
"zamanı
faşizm
век
ролан
"zahidin
hər
viliam
güney
frensis
вещи»
века
sorokin.
zərəndi.
səhifələr
sarayinda
erməni-müsəlman
şekspir
лебедев
mirzə
ilk
mühacirət
şüur
"ermənistan:
üzlük
ильин
arxasinda
"şərqin
məktubu
islam
культура
средневековья
(ii)
esslemont.
postmodernizm
dili
(osmanli
yuni
edir"
ədalət
kitabından
terrorçu
vaxtım
аналитическая
ralf
şərq
masonluq
dilinin
Sayqaç
İndi blogda: 13
Keçən ayın hiti: 51586
Dünənki hit: 1311
Bugünki hit: 411
Ümumi hit: 414311
